بیماری ام اس .سرطان. .انمی یا کم خونی.بزرگی طحال.فاویسم.هموفیلی. . خستگی .

 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ٥:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱٢/٢٧
 
یکی از بیماریهایی که متخصصان هنوز دلیل مشخصی برای آن پیدا نکرده اند بیماری ام اس است.قدر مسلم آن است که بیماری ام اس که سیستم عصبی و نخاع بیمار را مورد تهاجم قرار میدهد عموما ریشه ژنتیکی ندارد.
گروه خبر سلامت نیوز-خبرنگار: زهرا السادات خوشحالی
به گزارش خبرنگار سلامت نیوز، اگر چه وراثت عامل بیماری ام اس نیست یعنی 50 درصد بیماران بچه هایشان ام اس نمی گیرند, ولی استعداد ژنتیکی ممکن است دخیل باشد.
این بیماری روی سیستم مرکزی اعصاب ( CNS ) که شامل مغز و ستون فقرات است تاثیر میگذارد همچنین با تاثیر عکسی که روی گلبولهای سفید ( واحد اصلی سیستم ایمنی و وسیله ای برای مبارزه با مواد خارجی که میتوانند باعث عفونت و بیماری در انسان شود ) میگذارد، باعث میشوند تا گلبولهای سفید خون بطور اشتباه به سلولهای خودی حمله میکنند.
حالتها عصبی و روانی در این بیماری نقش کلیدی برای ابتلا و همچنین پیشرفت در افراد مبتلا را دارد.چرا که کلیه اندامهای انسان تحت نظارت و کنترل مغز می باشد و کوچکترین عصبیت ها و نگرانی های بی مورد در این عضو اثر مخربی داشته و کارکرد این اندام را مختل خواهد کرد.
دو گروه از افرادی که بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند یکی افرادی که فوق العاده حساس , زودرنج و عصبی و با کمترین ناملایمات تعادل خود را از دست می دهند و دیگری افرادی هستند که از نظر ژنتیک دارای طبع سردی بوده و مدام از غذاهای سردی بخش استفاده می کنند و علاقه زیادی به خوردن ترشی, سرکه, تمبر هندی,‌ ماست,‌ قره قورت و امثالهم دارند.
پیشرفت حاد و سریع در این بیماری به ندرت دیده می شود و در بیشتر مبتلایان سیر بیماری خوش خیم بوده و علائم آنقدر خفیف هستند که حتی به پزشک هم مراجعه نمی کنند اما به طور کل سیر این بیماری اشکال متعددی دارد و اغلب بیماران دچار حملات تشدید و تخفیف علائم شده و بین حملات هیچ علامتی ندارند. عده دیگری دچار نوع مزمن بوده و با گذشت زمان بر شدت علائم آنها افزوده می شود.
شایعترین علائم مشخصه این بیماری عبارتند از : خستگی مفرط, ضعف, کرخ شدن دست و پا, ناهماهنگی حرکات و از دست دادن تعادل, درد, تاری دید, حساسیت به گرما, گیجی و اختلالات شناختی, مشکلات دفع ادرار و مدفوع و اختلالات جنسی
درحال حاضر روش درمانی قطعی برای این بیماری موجود نیست ولی با ایجاد یک برنامه درمانی خاص و استفاده از دارو درمانی های جدید و تکنیکهای توانبخشی می توان علائم بیماری را تسکین داد, پیشرفت آن را کندتر کرد، با حمایت وضعیت کنونی توانائیهای شخص را حفظ نموده و ارتقاء بخشید و به بیمار امکان داد تا یک روند طبیعی و عادی را در زندگی دنبال کند.
همچنین رژیم غذایی صحیح و متعادل نقش مثبتی در جلوگیری از پیشرفت MS دارد. تحرک جسمی, ورزشهای هماهنگ و انبساط عضلات به تقویت نیروی عضلانی در بیماران MS کمک می کند.
تا جاییکه ممکن است باید از استرسهای عاطفی و جسمی و قرار گرفتن در گرما پرهیز کرد زیرا باعث بدتر شدن علائم می شود. امروزه ثابت شده است که تغییرات حالتهای روانی و عاطفی اغلب تاثیر بسیار مهمی بر وضعیت سلامت جسمی دارد. به عبارت دیگر ذهن و عواطف بر جسم تاثیر می گذارند.تکنیکهای کمک به خود در افراد مبتلا به ام اس هم از نظر جسمی و هم روانشناختی موثر هستند.
مانند سایر بیماریهای مزمن،زندگی با بیماری ام اس می تواند شما را در مسیر پرپیچ و خم هیجانات قرار دهد.اما باید توجه داشته باشید شما میتوانید با برنامه ریزی و کنترل شرایط در کنار این بیماری تا سالیان سال به خوبی زندگی کنید.


شرح بیماری :

اسکلروز متعدد یک‌ اختلال‌ مزمن‌ درگیرکننده‌ بسیاری‌ از عملکردهای‌ دستگاه‌ عصبی‌. یک‌ سوم‌ بیماران‌ دارای‌ بیماری‌ خفیف‌ و غیرپیشرونده‌ هستند. در یک‌ سوم‌ دیگر بیماری‌ پیشرفت‌ آهسته‌ای‌ دارد و در یک‌ سوم‌ باقیمانده‌ پیشرفت‌ بیماری‌ سریع‌ است‌. این‌ بیماری‌ بزرگسالان‌ جوان‌ (سنین‌ 40-20 سال‌) از هر دو جنس‌ را مبتلا می‌سازد ولی‌ در خانم‌ها شایع‌تر است‌.

علایم‌ شایع‌مراحل‌ زودرس‌:

اختلالات‌ چشمی‌ مبهم‌ نظیر تاری‌ دید یا دوبینی‌ متناوب‌

ضعف‌؛ اختلال‌ در راه‌ رفتن‌ یا حفظ‌ تعادل‌

اختلال‌ حسی‌ مبهم‌ یا کرختی‌ و گزگز کردن‌

مراحل‌ دیررس‌:

ضعف‌ قابل‌ توجه‌؛ لرزش‌

مشکلات‌ تکلم‌

بی‌اختیاری‌ مدفوع‌ یا ادرار

نوسانات‌ خلقی‌ زیاد

ناتوانی‌ جنسی‌ در مردان‌ نوع‌ علایم‌ بین‌ بیماران‌ مختلف‌ بسیار متفاوت‌ است‌. گاهی‌ علایم‌ بیماران‌ به‌ اشتباه‌ به‌ مشکلات‌ روحی‌ یا عصبی‌ نسبت‌ داده‌ می‌شود.علل‌علل‌ آن‌ ناشناخته‌ است‌. تحقیقات‌ در این‌ باره‌ حاکی‌ از آن‌ است‌ که‌ مولتیپل‌ اسکلروز (ام‌. اس‌) ممکن‌ است‌ ناشی‌ از یک‌ اختلال‌ خودایمنی‌ یا یک‌ ویروس‌ دارای‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری آهسته‌ باشد. لکه‌هایی‌ از ماده‌ سفید در مغز و نخاع‌ تخریب‌ شده‌ و نمی‌توانند تحریکات‌ عصبی‌ طبیعی‌ را منتقل‌ کنند. عوارض‌ افزایش‌دهنده‌ خطرکودکان‌ و نوجوانان‌ رشد یافته‌ در آب‌وهوای‌ سرد. مهاجرت‌ بعدی‌ به‌ به‌ منطقه‌ای‌ با آب‌وهوای‌ گرم‌ در جلوگیری‌ از بروز بیماری‌ مؤثر نیست‌.

وجود سابقه‌ خانوادگی‌ این‌ بیماری‌ پیشگیری‌در حال‌ حاضر قابل‌ پیشگیری‌ نیست‌ ولی‌ دوره‌های‌ عود بیماری‌ با درمان‌ کوتاه‌ می‌شود. از عفونت‌ که‌ موجب‌ عود بیماری‌ می‌شود پیشگیری‌ کنید. عواقب‌ مورد انتظارگاهی‌ بهبود خودبه‌خود رخ‌ می‌دهد. ولی‌ در بیشتر موارد، ام‌. اس‌ غیرقابل‌ علاج‌ است‌. علایم‌ آن‌ قابل‌ تسکین‌ یا کنترل‌ است‌، و این‌ بیماری‌ اغلب‌ برای‌ ماه‌ها تا سال‌ها پایدار باقی‌ می‌ماند. به‌ طور شایع‌ بیماران‌ تا 30-20 سال‌ پس‌ از بروز بیماری‌ زنده‌ می‌مانند.

تحقیقات‌ علمی‌ درباره‌ علل‌ و درمان‌ این‌ بیماری‌ ادامه‌ دارد و این‌ امید وجود دارد که‌ درمان‌هایی‌ مؤثرتر و نهایتاً علایج‌بخش‌ عرضه‌ گردند.عوارض‌ احتمالی‌عفونت‌های‌ مجاری‌ ادرار ناشی‌ از اختلالات‌ دفع‌ مدفوع‌ یا ادرار

زخم‌های‌ فشاری‌ ناشی‌ از بستری‌ طولانی‌ مدت‌

یبوست‌ ناشی‌ از عدم‌ تحرک‌درمان‌اصولی‌ کلی‌آزمون‌ خاصی‌ برای‌ تشخیص‌ این‌ بیماری‌ وجود ندارد. بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ سی‌تی‌ اسکن‌، ام‌آرآی‌، پاسخ‌ فراخوانده‌ بینایی‌ (پاسخ‌ الکتریکی‌ نسبت‌ به‌ تحریک‌ یک‌ دستگاه‌ حسی‌)، آزمایش‌ مایع‌ نخاع‌ و معاینه‌ فیزیکی‌ باشد.

این‌ بیماری‌ درمان‌ اختصاصی‌ ندارد. فروکش‌ بیماری‌ خودبه‌خود رخ‌ داده‌ و ارزیابی‌ میزان‌ موفقیت‌ درمان‌ را مشکل‌ می‌سازد.

حمایت‌های‌ روحی‌ روانی‌. تشویق‌ و اطمینان‌ دادن‌ به‌ بیماران‌ جهت‌ کمک‌ به‌ جلوگیری‌ از پیدایش‌ ناامیدی‌ به‌ درمان‌ ضروری‌ است‌.

برای‌ ادراره‌ یک‌ زندگی‌ طبیعی‌ تا حدامکان‌ تلاش‌ کنید ولی‌ خود را خسته‌ نکیند.

از محیط‌های‌ گرم‌، حتی‌ از دوش‌ آب‌ داغ‌ گرفتن‌، اجتناب‌ کنید. گرما می‌تواند به‌ طور موقت‌ علایم‌ را تشدید کند.

از ماساژ مکرر نواحی‌ درگیر استفاده‌ کنید. این‌ کار به‌ پیشگیری‌ از ایجاد جمع‌شدگی‌ عضلات‌ کمک‌ می‌کند.

از استرس‌ بپرهیزید زیرا ممکن‌ است‌ علایم‌ را بدتر کند.

گذاشتن‌ سوند ادرار توسط‌ خود بیمار در موارد تخلیه‌ ناکامل‌ مثانه‌

برخی‌ درمانگران‌ طبی‌ غیرمتعهد درمان‌های‌ اثبات‌ نشده‌ بی‌ارزشی‌ را ارایه‌ می‌دهند. قبل‌ از صرف‌ هزینه‌ خود بابت‌ این‌ درمان‌ها با گروه‌ پزشکی‌ خود در مورد درمان‌های‌ غیرمعمول‌ این‌ بیماری‌ مشورت‌ کنید.

بستری‌ کردن‌ بیماران‌ یا مراقبت‌ از آنها در آسایشگاه‌های‌ بیماران‌ بسته‌ به‌ شدت‌ بیماری‌ ممکن‌ است‌ لازم‌ باشد. داروهاداروهای‌ کورتونی‌ در طی‌ دوره‌های‌ عود بیماری‌ یا تشدید علایم‌.

سیکلوفسفامید به‌ مهار واکنش‌ مضّر دستگاه‌ ایمنی‌ کمک‌ می‌کند.

شل‌کننده‌های‌ عضلانی‌ برای‌ کنترل‌ گرفتگی‌ عضلات‌

اینترفرون‌ و سایر درمان‌ها در دست‌ بررسی‌ قرار دارند. درمان‌های‌ جدیدی‌ ممکن‌ است‌ به‌ زودی‌ عرضه‌ گردند. فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری یک‌ برنامه‌ منظم‌ از تمرین‌های‌ فیزیکی‌ و فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های‌ ذهنی‌ ضروری‌ است‌. درمان‌ فیزیکی‌ و بازتوانی‌ عضلانی‌ با وسایل‌ مکانیکی‌ (استفاده‌ از بریس‌، عصا یا واکر) برای‌ غلبه‌ بر معلولیت‌های‌ فیزیکی‌ توصیه‌ می‌گردد.

دوره‌های‌ منظم‌ استراحت‌ را برنامه‌ریزی‌ کنید.
در صورت‌ امکان‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری جنبی‌ خود را ادامه‌ دهید. مشاوره‌ با متخصص‌ مربوط‌ در این‌باره‌ ممکن‌ است‌ سودمند باشد.رژیم‌ غذایی‌از یک‌ رژیم‌ غذایی‌ عادی‌ متعادل‌ شده‌، و البته‌ پر فیبر برای‌ پیشگیری‌ از یبوست‌، استفاده‌ کنید. درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان دارای‌ علایم‌ افم‌ افس‌ باشید.

بروز موارد زیر در طی‌ درمان‌:

ـ اختلالات‌ بلع‌ یا تنفس‌

ـ تشدید ناگهانی‌ ضعف‌

ـ تب‌ و لرز، یا سایر علایم‌ عفونت‌
*
علائم بیماری و تشخیص MS

بیماری با علایم مختلفی میتواند بروز کندو شکایت اولیه ضایعه عبارتند از ضعف موضعی,کرختی گزگز یا عدم تعادل یک اندام کاهش یا تاری دید ناگهانی در یک چشم دوبینی عدم تعادل یا اختلال عمل مثانه که باعث فوریت در دفع یا تاخیر شروع ادرار میگردد.. این علایم گذرا بوده طی چند روز تا چند هفته از بین میروند هر چند که معاینه دقیق عصبی ممکن است نشان دهنده باقی ماندن برخی اختلالات باشد. بیماری در دیگر مبتلایان به صورت فلج همراه با اختلالات حسی رخ میدهد.

بین نخستین حمله تا حمله بعدی ممکن است ماه ها تا سالها فاصله وجودداشه باشد. پس از گذشت این دوره علایمی جدید بروز کند یا علایم قبلی عود کرده پبشرفت کند. عود ممکن است در نتیجه عفونت رخ دهد و در زنان در 3 ماه نخست پس از زایمان شایعتر است. افزایش درجه حرارت ممکن است سبب تشدید گذرای علایم در بیمارانی که نقص آنها ثابت است شود. با گذشت زمان و پس از چند عود و بهبود ناقص ,بیمار تدریجا در نتیجه ضعف سفتی اختلال حس عدم تعادل اندام ها اختلال بینایی و بی اختیاری ادرارناتوان می شود.


علایم در شروع بیماری

اختلال حس 37% بیماران

اختلال راه رفتن 35% بیماران

ضعف یا ناهماهنگی اندام تحتانی 17% بیماران

افت بینایی 15% بیماران

ضعف یا ناهماهنگی اندام فوقانی 10% بیماران

دوبینی 10% بیماران

التهاب چشمی( optic nouritis)

التهاب چشمی ممکن است اولین تظاهر باشد. به دلیل ماهیت گذارای نقص بینایی و فقدان یافته های فیزیکی,گاهی شکایت انها

به عنوان هیستری( تمارض به بیماری) تشحیص داده میشود. ممکن است حمله های عود کننده وجود داشته باشند و چشم دیگر معمولا درگیر یشود. به طور کلی میزان شیوع نوریت اپتیک در این بیماری 90% است و شناسایی گرفتاری علامت دار یا تحت بالینی عصب اپتیک سرنخ مهمی است.

دوبینی شکایتی شایع در مراحل اولیه است که اغلب ناشی از گرفتار شدن یک قسمت مغز است. معمولا دوبینی در نگاه به کناره های سمت راست و چپ رخ میدهد. نیستاگموس(حرکات تکانشی غیر ارادی چشمها به راست و چپ) یک علامت شایع است و بر خلاف اکثر تظاهرات بیماری( که تمایلی به فروکشی دارند) اغلب دایمی است 70%

انواع بیماری بر اساس سیر آن عبارتند از نوع عود کننده بهبود یابنده(85%) که در آن پیشرفتی در بین حملات رخ نمیدهد, نوع پیشرونده ثانویه( 85% موارد پس از 25 سال) که با پیشرفت تدریجی پس از یک دوره عود و بهبو د اولیه مشخص میگرددو

پیشرونده اولیه ( 10% ) که در آن بیماری از آغاز به صورت تدریجی پیشرفت میکند. نوع پیشرونده-عودکننده نادر بوده در آن

به سیر پیشرونده اولیه عود های حاد اضافه میشود. معاینه در موارد پیشرفته اغلب نشان دهنده آتروفی اپتیک نیستاگموس

اختلال تکلم و نشانه های اختلال نورون های حرکتی فوقانی حسی و مخچه ای در برخی یا تمام چهار اندام میباشد. باید توجه داشت که تشخیص بر اساس یک علامت یا نشانه واحد داده نمیشود بلکه بر تمامیت تابلوی بالینی که مشخص کننده در گیری نقاط مختلف سیستم عصبی مرکزی در زمان های مختلف میباشد استوار است.

تشخیص

جهت تشخیص این بیماری باید ثابت نمود که حد اقل دو منطقه از ماده سفید مرکزی در زمان های مختلف دچار ضایعه شده اند.

در بیماران با سیر عود کننده-بهبود یابنده و نشانه های درگیری حد اقل دو منطقه از ماده سفید مرکزی تشخیص قطعی بیماری از نظر بالینی ممکن است. در بیماران دارای ضایعات متعدد در ماده سفید و فقط یک حمله بایلنی و یا بیماران دارای دوحمله بالینی و فقط یک مثانه عصبی تشخیص این بیماری داده میشود.

بررسی ها

بررسی ها در تائید تشخیص بالینی یا رد دیگر اختلالات مفید میباشد اما به تنهایی تشخیص قطعی اسکلروز مولتیپل را ممکن نمیسازد. مایع مغزی نخاعی آنها معمولا غیر طبیعی است.در صورتی که در معاینه بالینی نشانه های درگیری فقط یک منطقه از سیستم عصبی مرکزی یافت شود تشخیص اسکلروز مولتیپل منوط به اثبات درگیری بدون علامت دیگر مناطق با استفاده از آزمایش پتانسیل های بر انگبخته خواهد بود.MRI نیز در مشاهده ضایعات بدون علامت مفید بوده امروزه به عنوان مهمترین روش در تایید تشخیص مورد استفاده قرار میگیرد. در بیماران مبتلا به نوع نخاعی و بدون درگیری دیگر مناطق انجام میلوگرافی یا MRI نخاع ممکن است جهت رد ضایعات منفرد مادرزادی یا اکتسابی قابل درمان با جراحی لازم شود.
.علائم شایع بیماری خستگی ، افسردگی ، اضطراب ، اختلال حافظه ، مشکلات اداری و جنسی ، لرزش ، عدم تعادل ، سفتی پاها.

محور ششم ، سازگاری در رابطه با بیماری مزمن M S است . در تمام بیماری های مزمن باید روش هایی رابه بیمار یاد دادکه بتواند با بیماری سازگار شود. غیر از این درمان دارویی ، درمان های ورزش ، توان بخشی ، تغذیه مناسب ، توکل به خدا و امید در این زمینه مفید است .

وقتی تشخیص MS مسجل شد ، پزشک متخصص بیماری مغز و اعصاب (نورولوژیست ) آن را تائید می کند . بدین ترتیب موارد زیر توصیه می شود:

1. درمان را هر چه سریعتر شروع می کنیم ، ، حتی اگر تشخیص محتمل باشد.



2. برحسب شرایط ، باید درباره بیماری به بیمار توضیح دهیم ، لازم است بیمار از بیماریش مطلع باشد و بداند بیماریش مزمن است . ممکن است مداوم باشد و چندین سال طول بکشد . باید بداند چگونه با بیماری کنار بیاید ، چه کارهایی بکند تا بهتر شود ، چه درمان ها و داروهایی برایش انجام شود .



3. به نوعی از پیشرفت بیماری جلوگیری کنیم .



4. حملات حاد و عودها را کنترل کنیم .



5. سیر و روند بیماری را تغییر دهیم . جلوی پیشرفت بیماری را بگیریم .



6. آنچه از دست رفته را بازیابی کنیم .



7. علائم و عوارض باقیمانده را کنترل کنیم .



محورهای درمان :

پیشگیری اولیه : هنوزموفق نشده اند که ژن ها را طوری تغییر دهند که مانع از بروز M S شوند.

یا اینکه بتواند فرد مستعد به MS را از بدو تولد شناسایی کنند و با دستکاری ژن ها ، مانع از بروز بیماری شوند

سیر بالینی : بیماری اکثراً حمله ای و دوره ای است . در دوره هایی عود می کند با ضعف پاها ، عدم تعادل ، سرگیجه ، استفراغ ، دوبینی، گزگز دست ها و صورت . همه علائم بیماری مربوط به عود نیست . حمله یا عود ، بروز یکسری مشکلات در بیمار است که برای پزشک قابل شناسایی باشد و حداقل 24 h یا 48 h ادامه پیدا کند . اگر علائم تنها چند دقیقه باشد و بعد رفع شود ، عود نیست و ممکن است بطور طبیعی در هر بیماری رخ دهد. در مورد عود ، دو روش درمانی مرسوم است :

یک دوره درمانی با کورتن (متیل پردنیزولون)، تزریقی ، 5-3 روز . کورتن فقط در مرحله حاد مصرف می شود. روی پیشرفت و جلوگیری از عود تأثیر ندارد ولی باعث می شود حمله حاد بیمار زودتر بهبود یابد و التهاب را رفع می کند.

در عودهای خیلی شدید و علائم زیاد و عدم پاسخ به کورتن ، درمان تعویض و جایگزینی پلاسمای خون است . نکته مهم این است که هنوز به هیچ وجه مصرف کورتن در درازمدت توصیه نمی شود.



جلوگیری از پیشرفت : اینترفرون ها از پیشرفت MS جلوگیری می کنند . اینترفرون ها بطور طبیعی در بدن وجود دارند و می توانند مفید یا مضر باشند . در دوران MS ، در سراسر دنیا ، سه نوع اینترفرون (INF ) موجود است :
اینترفرون B یا بتا اینترفرون که شامل داروهای ۱-آونکس ۲-ربیف ۳- بتافرون یا بتاسرون می شوند.
در MS ، اینترفرون INF اهمیت دارد و کنترل تخریب و فعالیت سلول های تخریبی را بعهده دارد. آونکس بصورت زیر جلدی یا زیرپوستی ، یک روز در میان ، 15 بار در ماه و آونکس عضلانی ، هفته ای یک عدد. Rebif زیر جلدی ، 12 تا در ماه ، یک روز در میان. بتاسرون نیز زیر جلدی و تزریق آن هفته ای سه روز می باشد. (گفتنی است این داروها بعد از تزریق حالت کسالت و سرما خوردگی مانند ایجاد میکنند که برای رفع آن دو ساعت قبل از تزریق و بفاصله چهار ساعت به چهار ساعت یک قرص استامینوفن یا آسپرین کدئین برای مدت یک روز باید خورد ضمن اینکه سعی کنید بعد از ظهر تزریق را انجام دهید و پس از آن به استراحت بپردازید)

کاربردهای بالینی اینترفرون :

آنچه مورد اتفاق همه است شامل : افرادی که بیماری MS در آنها مسجل شده است ، بیماران با عود کننده که بدون کمک راه می روند.

درمان های علامتی :

خستگی مشکل شایعی در این بیماران است ، تقریباً همه بیماران آن را تجربه می کنند . آماندتادین جهت درمان آن توصیه شده است .امولین ، مدافیلین و (درایران نیست ) باعث کاهش خستگی می شوند.

آنچه مهم است اینست که بیمار بداند چه چیزی او را خسته می کند یا بیشتر خسته می کند . نکته مهم این است که 10 دقیقه کار کند و 5 دقیقه استراحت کند . به هیچ وجه خودش را خسته نکند چه از لحاظ جسمی و چه از لحاظ روحی . راه سوم روش های توانبخشی و ورزش ها برای جلوگیری از خستگی است . راه چهارم اینکه بنحوی برنامه ریزی کند که انرژی زیادی برای انجام کار صرف نکند .

افسردگی ، در این بیماران بسیار شایع است . استرس و هیجانات روحی در پیدایش علائم نقش دارد. هر چند که علت بروزشان نیست . بیمار همیشه باید آرام باشد ، گروه درمانی بسیار مفید است . تا جائی که ممکن است دلشوره ها را کاهش دهد .

اختلال حافظه : با مرور زمان و پیشرفت بیماری ، آتروفی قحر رخ می دهد . INF و کوپکسان علاوه بر جلوگیری از پیشرفت ، مانع آتروفی قحر شده و آن را به تأخیر می اندازد . بیماران ، تمرکز و توجه کافی ندارند. بخشی از این مسئله مربوط به آتروفی قحر است . برای تقویت حافظه روش های زیادی وجود دارد،اولین کار،کاهش اضطراب است واینکه توجه وتمرکز خود را به آنچه می خواهیم معطوف کنیم .

مشکلات ادراری و جنسی : در بیماری MS شایع است . تکرر ادرار شایع ترین مشکل ادراری است . روش های زیادی در درمان وجود دارد. اکسی بوتینین در موارد خاص بکار می رود و موثر است.جهت رفع مشکلات جنسی،روش های دارویی،روانشناسی و وسایل(device)استفاده می شود.

لرزش : همه بیماران MS ، لرزش را تجربه کرده اند. اکثراً لرزش ها خوب به دارو پاسخ می دهند. در لرزش مخچه ای که عمدتاً همراه عدم تعادل است ، هنوز درمان قطعی ودرستی برای آن یافت نشده است .



مشکلات چشمی : دوبینی ،تاری دید، که درمان خاص خودش را دارد.
اسپاستیسیتی یا سفتی پا : مهمترین روش درمان ریال استفاده از روش های کششی و ورزش های توانبخشی است . داروها نیز در درمان بکار می روند . اسپاستیسیتی و سفتی پاها می تواند باعث خستگی بیش از حد شود . ورزش ، توانبخشی و تغذیه نیز از روش های درمان است .

تغذیه :

آیا تغذیه در درمان MS ، جایی دارد ؟ هیچ رژیم غذایی مشخص و ثابت شده ای وجود ندارد .

توصیه اکید اینست که قطع هیچ ماده غذایی منطقی نیست ، اما ببمار باید تعادل رژیم غذایی

(balance diet ) داشته باشد تا بتواند انرژی خود را تأمین کند و افزایش وزن نامعمول پیدا نکند (چاق نشود) و کالری بمیزان کافی دریافت کند. مصرف روغن های مایع غیراشباع مانند روغن آفتابگردان ، مایع و زیتون برای بیمار مفید است ولی قطعی نیست . رژیم غذایی حاوی میوه جات ، سبزیجات تازه ، ویتامین ها ، مایعات مناسب 3-4 لیتر در روز ، بعلت داشتن مواد آنتی اکسیدان توصیه می شود. استفاده از درمان های جایگزین توصیه نمی شود.

مسائلی که بیمار MS باید بداند :

1. فعالیت شدید که باعث افزایش درجه حرارت بدن شود ، نباید انجام دهید . گرما ، هدایت عصب را مختل می کند . لازم است بیمار همواره خودش را خنک نگه دارد .

2. حمام آب داغ نگیرید.

3. استرس و فشار روحی و جسمی نداشته باشید.

4. وزن متعادل داشته باشید .

5. پیاده روی و نرمش و ورزش و شنا در آب ملایم داشته باشید. اما ورزشی که دما را زیاد بالا ببرد و یا سونا ممنوع است . ورزش های هوازی انجام دهید.

6. خواب خوبی داشته باشید .

7. منتظر عود حمله و عوارض بیماری نباشید.

8. MS یک بیماری تنها نیست . مکانیسم بیماری و اثرات آن در هر فرد متفاوت است . هر کس بیماریش مختص خودش است . یکسری معیارها برای پیشگویی است ولی قطعی نیست .

9. آرامش داشته باشید.

10. به پزشک خود اعتماد کنید.

11. سوالاتی که دارید از پزشک خود بپرسید.

12. همیشه امیدوار باشید ، شاید روزی به تنهایی بتوانید MS را از پای در آورید
سئوالهایی که اغلب در مورد ام.اس پرسیده میشود

سئوالهای پرسیده شده در زیر توسط آقای دکتر سرایی پس از مدتها تماس با بیماران در مرکز تحقیقات ژنتیک ایران تهیه شده است در واقع ایشان فرمودند بیشتر سئوالهای بیماران در ارتباط با موارد مطرح شده در زیر بوده است0 با تشکر از زحمات تمامی افرادی که برای شناختن و شناساندن این بیماری متحمل تلاش و زحمت فراوان میشوند.


· آیا فامیل من هم به ام اس مبتلا خواهد شد؟

درباره این مطلب نگران نباشید چون ام اس واگیردار و مسری نیست.

· این بیماری چند سال طول میکشد؟
فعلا درمان کاملی برای ام اس وجود ندارد و از درمانهای موجود فقط برای تخفیف عوارض جانبی ویا بعنوان مسکن استفاده می شود ولی یادآوری میشود ام اس انواع گوناگونی دارد و اگر نتوانیم آنرا بطور کامل از بدنمان بیرون کنیم لااقل می توانیم با شناخت بهتر آن و انتخاب شیوه برخورد مناسب. زندگی آرامی داشته باشیم.

· چگونه میتوانیم با ام اس کنار بیائیم ؟

سئوال بسیار مهمی است ولی جواب مشخس و یکسانی ندارد چرا که مشکلات ما هم یکسان و یکی دو تا نیست. در آینده نزدیک اطلاعاتی در این باره به شما خواهم داد. ولی فعلا بیاد داشته باشید هر اقدامی که کمک کند دلواپسی هایمان کمتر شود و در زندگی آرامش بیشتری داشته باشیم، مفید است.

· در مورد درمان ام اس؟

در این زمینه پزشک شما صاحب نظر است. همچنین هر روز خبرهائی از تحقیقات جدید ، شیوه های درمانی و داروهای تازه می آید.

· آیا صلاح هست که ازدواج کنم؟

ازدواج مانند یک تیغه دولبه است که از یکسو می تواند به نفع شما و از سوی دیگر به ضررتان باشد. اگر واقعا مطمئن هستید که طرف مقابل شما از وضعیت بیماریتان با خبر است و باز هم حاضر به زندگی مشترک است. اگر می دانید در رسیدن به تفاهم مشکلی ندارید و سرانجام اگر می دانید خانواده او مشکل شما را پذیرفته اند ، شاید ازدواج انتخاب مناسبی باشد. بهرحال بهتر است در این زمینه خیلی محتاط باشید.

· آیا بیمار ما در بستر استراحت کند خوب است یا بایستی او را وادار به راه رفتن کرد؟

تحرک داشتن بهترین کمک ما برای حفظ روحیه و پیشگیری از عوارض ناخوشایندی نظیر یبوست ، ضعف یا کوتاه عضله است. مسلما بهترین مشاور شما در این زمینه یک فیزیوتراپیست است (و بهمین منظور مفاد بروشور شماره پنج انجمن را بزودی در اینجا خواهم آورد ). یکی دو یادآوری هم هست که شاید خالی از فایده نباشد:

گفتیم شنا یا حرکت در آب برایمان بسیار مفید است . بهتر است اگر به استخر میروید کسی همراه و مراقبتان باشد. همچنین هرگز از استخر آب گرم یا حمام سونا استفاده نکنید زیرا گرما دشمن شماره یک شماست.

سطور بالا بخشی از نامه دوست عزیزی است که عضلاتش کوتاه شده ، کوتاهی عضله یکی از عوارض کم حرکتی است که برای پیشگیری یا درمان آن می توانید با فیزیوتراپیست خود مشورت کنید. علاوه بر حرکات لازم برای مبارزه با آن بد نیست گاهی به شکم بخوابید0

· آیا میتوانم حامله شوم؟

ام اس منع مطلقی برای بارداری نیست. پس این تصمیمی است که شما و شوهرتان توام باید بگیرید و اگر صلاح میدانید با دیگران هم مشورت کنید ولی باید تصمیم نهایی را خودتان بگیرید.

همچنین یادمان باشد این بیماری تغییراتی در زندگی ما بوجود آورده که لزوما همه شان بد نیستند و چیزی که معمولا بزرگترین لطمه را به ما می زند ام اس نیست بلکه ترس ما از ام اس است.

انجام امور روزانه زندگی با وجود خستگی ناشی از ام اس


خستگی و مالتیپل اسکلروزیس

اگر چه خستگی و بی رمقی از شایعترین مشکلات در بیماران ام اس شناخته شده است و محققین تلاش فزاینده ای برای فهم علائم نامشهود آن دارند0 با این حال چالش و برخورد با آن و کاهش تاثیر خستگی ناشی از ام اس بر زندگی روزمره می بایست مد نظر قرار داشته باشد0

بی رمقی میتواند تمام انواع فعالیتهای روزانه را متاثر سازد, مثل جستجو و یا حفظ شغل , برای خرید به لبنیاتی رفتن , تماشای بازی فوتبال کودکتان , تهیه شام خانواده, حمام گرفتن, تمیز کردن خانه, برای قدم زدن به بیرون رفتن, کار با کامپیوتر, شستشوی رخت و لباس0

تحقیقات نشان داده است که بی رمقی می تواند روی فعالیتهای اساسی و مهم نه تنها فردی که به ام اس مبتلاست تاثیر مضر بگذارد بلکه دوستان, خانواده و شبکه اجتماعی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد0

بیماران مبتلا به ام اس اظهار میدارند وقتی دچار بی رمقی میشوند قادر به انجام کاری نیستند – فقط ضروریات- یعنی دیگر قدرت انتخاب را از دست میدهند آنها همچنین میگویند " حافظه ام تسلیم میشود"- درباره خستگی ام احساس مقصر بودن میکنم چون در انظار تنبل جلوه میکنم و مردم باور نمیکنند که حقیقتا قادر به انجام کاری نیستم. چنین اظهاراتی نشان میدهند که بی رمقی ناشی از ام اس بر تمامی زمینه های روانشناسی- ادراکی – اجتماعی و فیزیکی زندگی افراد مبتلا به ام اس تاثیر میگذارد.

مدیریت خستگی که مستقیما به بیماری ام اس ارتباط ندارد

برای مدیریت موثر خستگی که موجب تغییر اساسی در زندگی مان است , علل بالقوه خستگی بایستی مورد شناسایی قرار گیرند. نوعی از خستگی مسقیما مربوط به ام اس است و اینطور تصور میشود که بعلت صدمه ای است که به غلاف محافظ اعصاب(میلین ها) وارد شده است میباشد اگر چه خستگی در بیماران ام اس میتواند ناشی از عللی باشد که بطور مستقیم مربوط به صدمه فوق الذکر نیستند .

جدول یک فهرستی از این علل را نشان میدهد. بی رمقی یا خستگی در بیماران ام اس ناشی از یک یا دو عامل گفته شده در جدول, در بیمارن بسیار شایع است.

مدیریت خستگی مرتبط با ام اس

خستگی که مستقیما ناشی از بیماری ام اس است اینگونه طبقه بندی میشوند:خستگی اولیه ام اس که تصور میشود ناشی از فیبر اعصاب باشد (میلین های صدمه دیده ) و خستگی ثانویه ام اس که میتواند همراه با یکسری از ناتواناییها باشد.

در حال حاضر دارو درمانی و راهبردهای غیر تهاجمی برای درمان خستگی ناشی از ام اس بکار برده میشوند. کار درمانها ( افرادی که به کاردرمانی اشتغال دارند) 9 روش غیر تهاجمی زیر را برای کنترل خستگی یا بی رمقی ناشی از این بیماری و توانمند کردن بیماران برای انجام کارهایشان توصیه میکنند:

1. شناخت ویژه گی های خستگی ناشی از ام اس

2. روشهای خود آگاهی

3. روشهای ذخیره انرژی بوسیله صرفه جویی موثر و کارآمد انرژی خود

4. روشهای ساده سازی کارها

5. استفاده از تجهیزات

6. کنترل و مشاهده دمای بدن

7. تمدد اعصاب و وانهادگی

8. رعایت الگوی خواب مناسب و نداشتن بی خوابی

9. مشارکت در انجام کارهای روزانه فیزیکی تا حد امکان

هدف از استراتژیهای فوق الذکر تصحیح مکانیسم بی رمقی نیست بلکه منظور ارائه استراتژیهای مشهود برای تصمیم گیری خود انگیخته مناسب برای نیازهای هر فرد و ایجاد الگوی مصرف انرژی برای مشارکت در فعالیتهاست. در جدول 2 مثالها و اصول هر یک از این راهبردها آمده است.

تحقیقات نشان داده است که اگر اشخاص دارای بیماری مزمن مثل ام اس در برنامه های اجتماعی کار درمانی و مصرف انرژی شرکت نمایند تاثیر مثبتی را در افزایش توانایی و مدیریت بی رمقی خود و نهایتا افزایش کیفیت زندگی اشان خواهند داشت.

جدول شماره یک : علل بالقوه بی رمقی که مستقیما ناشی از ام اس نیستند ( این جدول بهیچ وجه یک جدول جامع نیست و علل دیگری نیز برای خستگی از نوع فوق الذکر وجود دارند)



علل بالقوه---چند مثال-- چه باید کرد

عفونت

سرماخوردگی
عفونت ادرار

مراجعه به پزشک برای از بین بردن عفونت

دارو / خوراکی ها

تاثیر جانبی برخی داروها

تاثیر متقابل داروها روی هم

مصرف سر خود داروها
مصرف غذا خارج از رویه معمول

مشورت با دکتر و بررسی داروها وموادی که مصرف میکنید شاید لازم به تعویض دارو یا تغییر الگوی غذا باشد.

مشکلات خواب

بی خوابی بخواب عمیق نرفتن بدلیل بیدارشدن پی در پی بخاطر ادرار- گرفتگی عضله- -صدا یاحرکت دیگران---خسته از خواب بیدار شدن یا با سر درد از خواب برخواستن-----در باره مشکلات با دکتر خود صحبت کنید. اگر این مشکلات شدید هستند از یک متخصص خواب کمک بگیرید

افسردگی

از دست دادن روحیه زود رنجی و کج خلقی----از دست دادن علاقه به موضوعهایی که مورد توجه همه است----احساس شکست خوردن و واماندگی----با دکتر خود مشورت کنید

اختلال وضعیت

کاهش وضعیت جسمی عضله ها-- قلب و ریه ها بدلیل عدم فعالیت----با یک فیزیوتراپ آشنا با -بیماری ام اس مشورت کنید

کمر درد

درد ناشی از آرترید ---سر درد ها---دکتر خود یا سایر متخصصین را برای کنترل درد ببینید

اضطراب
مشکلات در محل کار--تنشهای خانوادگی----نگرانی های مالی----امور مربوط به ام اس-----از یک مشاور کاردرمان کمک بگیرید

مشکلات تنفسی

آسم- عمیق نبودن تنفس----با پزشک خود مشورت کنید

جدول شماره دو:

رویکردهای غیر تهاجمی برای بی رمقی ناشی از ام اس



راهبرد--- مثالها و اصول اولیه------



آموزش

-نادیده انگاشتن- وانمود کردن یا جنگیدن توانایی یا عملکرد شما را در انجام فعالیتی خاص ارتقا نمی دهد

روشهای خود آگاهی

استراحت:نرخ فعالیت عمده که برای هر موقعیت و هر شخص تعیین میگردد

استراتژی بهروری انرژی

استفاده از امکاناتی چون آسانسور- پارکینگ مخصوص افراد ناتوان-----سازماندهی انجام امور در چند بخش به این ترتیب هرگاه خسته شدید استراحت کرده سپس دوباره شروع به انجام کار می کنید

تجهیزات

زیر دوش از یک صندلی برای نشستن استفاده نمایید تا اینکه بایستید-----استفاده از ابزار توانبخشی برای راه رفتن جهت کاهش انرژی مورد نیاز برای پیاده روی-----استفاده از ابزارهایی مانند کنترل از راه دور

دمای بدن

حساسیت به افزایس دمای بدن منجر به افزایش بی رمقی میشود بعنوان مثال بعد از تمرین و یا قرار گرفتن در محیط های گرم ------استفاده از البسه خنک و احتراز از محیط هایی که گرما زیاد است.

وانهادگی و تمدد اعصاب

سر زنده بودن – در هر موقعیتی خواب برای رفع خستگی مورد نیاز نیست. تکنیکهای رفع خستگی بستگی به فرد دارد--برخی روشهای تمدد اعصاب برای بعضی بیماران ام اسصلاح نیستند

عادات خوابیدن

در جایی که روزها استراحت میکنید شبها نخوابید یعنی در دو محل متفاوت در شب و روز استراحت کنید-------به عادات پیش از بخواب رفتن توجه کنید

محیط پیرامون

اقلامی را که مدام استفاده میکنیم در محلهایی قرار دهید که بسادگی بتوانید به آنها برسید-----محل آسایش مناسبی را برای استراحت و جایی که زمان زیادی را آنجا میگذرانید در نظر بگیرید بعنوان مثال در محل کار خانه یا مدرسه.



کار درمان شما میتواند در مورد هر یک از موارد فوق الذکر با شما مشورت کرده و مناسبترین ترکیب از موارد فوق را که منطبق با نیازهای شما باشد بعنوان یک راهبرد به شما پیشنهاد دهد.


بر اساس اصول و مثالهای طرح شده در جدول شماره دو اجازه دهید به سه فعالیت روزانه در زندگی یک فرد (بطور مثال) نگاهی داشته باشیم این فعالیتها عبارتند از حفظ اشتغالمان – نگهداری از کودکانمان – برنامه ریزی و آماده کردن شام برای افراد خانواده. چگونه راهبردهای پیش گفته را بکار بگیریم تا خستگی امان کاهش یافته و قادر به انجام امور گفته شده باشیم؟

با وجود اینکه لازم است نیازهای خاص هر فرد در نظر گرفته شود مثالهای مربوط به راهبردهای حفظ اشتغال در مواجه با خستگی ناشی از ام اس بوسیله بررسی محیط کار از نظر میزان حرارت ( وجود تجهیزات سرمازا و همچنین امکان استراحت در چند نوبت جنبه عمومی دارد.

برای رسیدگی به امور کودکانمان , در هر مورد میتوانیم از ابزارهای توانبخشی استفاده کنیم ضمن اینکه تلاش میکنیم هر چیزی را نزدیک خود و در دسترس نگهداری کنیم.

فعالیت نهایی و آخر آماده کردن شام بود این فعالیت را میتوانیم در چند مرحله انجام دهیم تا بتوانیم انرژیمان را بعنوان اصل اولیه و مهم در برخورد با خستگی ناشی از ام اس ذخیره کنیم. از پیش آماده کردن ظروفی که میتوانند برای چند نوع غذا استفاده شوند. استراحت قبل از طبخ غذا و بهره گیری از کمک افراد خانواده برای کاهش بار مسئولیت روی خود .


رویکرد هر چه باشد باید درک شود که زندگی روزمره بطور فزاینده ای تلاش بیشتر ما را می طلبد همراه با پیچیدگی که خستگی منتج از ام اس بوجود می آورد هر کس باید بدنبال رویکرد راهبردی چند جانبه و جامع باشد تا نتیجه آن مدیریت و کنترل بی رمقی در زندگی روزمره امان در قرن بیست و یکم باشد.
مشکلات مثانه و ام اس


بیش از 90 درصد بیماران مبتلا به ام اس با اختلال در عملکرد مثانه در دوره ای از بیماریشان مواجه اند. این علائم ممکن است بوجود آمده و از بین بروند اما نباید بهرحال نادیده انگاشته شوند زیرا میتوانند بدتر شوند0

علائم مثانه که میتواند در مراحل اولیه بیماری یا در هر زمان دیگری در طول دوره بیماری رخ دهد باعث اختلال در فعالیتهای حیاتی مثل توانایی اجتماعی بودن– اشتغال در خارج از منزل و فعالیت جنسی بیمار شود0 بیماری شدید و بستری شدن در بیمارستان پس از مدیریت نامناسب علائم مثانه رخ میدهد. اگر چه اخبار خوب این است که کاهش زیادی در بیماری ناشی از مثانه بوجود آمده است که مدیون تشخیص بموقع بیماری و معیارهای کنترل بیماری هستیم. علائم اختلال در کارکرد مثانه و مشکلات حادی که از پس آن بوجود می آید میتواند بدون سختی زیاد برطرف و پیشگیری شود. دو نوع اختلال در عملکرد مثانه در بیماران مبتلا به ام اس بوجود می آید. علائم فوریت (نیاز شدید) – تکرر – بیداری های مداوم شبانه برای ادرار و بی اختیاری در هر دو نوع اختلال مثانه رخ میدهد. تحقیقات نشان میدهد که از روی علائم نمی توان به نوع اختلال در مثانه پی برد. انجام آزمایش برای انتخاب نوع درمان مناسب برای بیمار ضروری است.

یک عصب شناس – اورولوژیست – پرستار میتواند مشکلات مثانه در ام اس را تشخیص دهد اینکه کدام متخصص درمان عمل تشخیص را انجام میدهد بستگی دارد به سازماندهی مراکز درمانی در آن کشور خاص و سیستم آموزشی درمانی در آن کشور0

اغلب بیمارا ام اس درگیر با مشکلات مثانه میتوانند از تکنیک های مدیریت مشکلات مثانه بهره فراوان ببرند. متخصصین درمان رویکردهای مناسب برای هر بیمار را برای مبارزه با نوع اختلال متناسب با نیاز فرد در اختیار او قرار میدهند اختلال در نگهداری ادرار یا اختلال در تخلیه ادرار. این استراتژیها شامل دارو درمانی تا سوند زدن میشود که پس از مشورت با بیماران موثر بودن آنها مورد تایید قرار گرفته است. اغلب رویکردهای غیر تهاجمی مثل آنچه گفته شد ( سونداژ- دارو درمانی) برای بیماران با مشکلات حاد مثانه موثر نبوده در این موارد متخصصین ممکن است مداوا بوسیله جراحی را پیشنهاد کنند که البته در بیماری ام اس نادر است.

مشکلات مثانه کاملا برای بیمار آزار دهنده هستند علائم مثانه در ام اس میتواند موجب بوجود آمدن مشکلات دیگری شود همچنین این مشکلات میتواند منجر به جمع گریزی فرد بیمار شود یا در صورت شاغل بودن بیمار باعث بازنشستگی پیش از موعد او شود ضمن اینکه باعث کاهش اتکا بنفس او میشود. تشخیص - درمان - پیگیری مداوم از موارد اساسی و عمده ای هستند که بیمار برای کنترل وضعیت خودش باید انجام دهد. رابطه بیمار – متخصص درمان بصورت یک تیم کاری نیز از جمله موارد حیاتی در مدیریت موفق مشکلات مثانه در ام اس است.


عامل کلیدی , شناخت میزان حاد بودن مشکل , دانش آزمون مناسب (آزمایشهای دقیق ) و درمانها – باور واقع بینانه در رهایی از علائم و کار گروهی بیمار و مسئول درمان او در تمام مراحل درمان میباشد.
مشکلات مثانه در ام اس 2

ستون فقرات نقش مرکزی در اختلال مثانه در ام اس ایفا میکند وقتی ام اس میلین را از بین میبرد پیام های بین مغز و آن بخش از ستون فقرات که کار کنترل مثانه را بعهده دارد مخدوش میشود که نتیجه آن مشکلات مثانه است.

نواحی سیستم مرکزی اعصاب که کار کنترل سیستم ادرار را بعهده دارد در بخش پایین ستون فقرات قرار دارد. پیامها بین مغز و سیستم ادرار در طول اعصابی که در ساختار ستون فقرات وجود دارند منتقل میشود. در یک سیستم ادرار با عملکرد عادی مغز پیامی را دریافت میکند که مثانه پر است زمانی که وضعیت اجتماعی مناسب باشد مغز به این حس بوسیله ارسال پیام متقابل به ستون فقرات قسمتی که کار کنترل مثانه را عهده دار است پاسخ میدهد پیام به عضله های دیوار مثانه (detrusor ) میگوید منبسط شوند که بلافاصله در خروجی ادرار بنام sphincter اینکار انجام میشود این همکاری بین مغز و عضله باعث تخلیه ادرار میشود.

همانطور که گفته شد ستون فقرات نقش اساسی در برقراری ارتباط بین مغز و سیستم ادرار دارد.

عمدتا دو نوع اختلال در عملکرد سیستم ادرار در بیماران ام اس وجود دارد یکی عدم توانایی نگهداری ادرار و دیگری تخلیه نشدن ادرار. مشخص نیست چرا برخی از بیماران به یک نوع و دیگر بیماران به نوع دیگر اختلال در ادرار دچار میشوند حتی برخی از بیماران به ترکیبی از دو نوع اختلال یاد شده دچار میشوند.

اشکال در تخلیه ادرار زمانی رخ میدهد که یک انقطاع (قطع شدگی) درمسیر انتقال پیام مغز رخ میدهد که منجر به بی اختیاری در انقباض عضله دیوار مثانه میشود که به آن فعالیت بیش از حد مثانه گفته میشود که در اثر آن بیمار مدام حس میکند به دستشویی رفتن نیاز دارد در صورتیکه این وضعیت شدید باشد بیمار ممکن است دچار بی اختیاری ادرار – نشت ادرار بدون اینکه اراده ای در انقباظ عضله های detrusor ها برای کنترل ادرار داشته باشد میشود.



"سندرا" خواننده معروف و دوست داشتنی آمریکایی تبار میگوید : من مشکل مثانه دارم که دیوانه ام کرده. روزهایی بوده اند که به این دلیل هرگز از منزل خارج نشدم اما حالا با درمان مناسب (استفاده از داروهای مناسب) مشکلم حل شده.



مشکل دیگر اختلال در سیستم ادرار مربوط به تخلیه کم یا ناکامل مثانه است. در این حالت بجای هم آهنگی در کار بین عضله های مهم مثانه – sphincter (خروجی مثانه) وقتی که detrusor (دیواره مثانه ) منبسط میشود آزاد نمیشود بنابر این ادار به سختی جریان پیدا میکند و باعث عدم تخلیه کامل مثانه میشود. ادرار باقی مانده در مثانه را "حجم مانده" می نامند که میتواند باعث تحریک انقباض بیشتر مثانه شود. بیماران ام اس که به این نوع مشکل مثانه دچار هستند از این شکایت میکنند که ادرارشان بطور کامل تخلیه نمی شود برخی هم چیزی حس نمی کنند ولی ادرار در مثانه اشان باقی مانده است 0 "حجم ادرار مانده" با انجام یک آزمایش ساده میتواند مورد تائید قرار گیرد. انجام این آزمایش از آنجایی مهم است که ادرار باقی مانده میتواند منجر به ایجاد عفونت و درنتیجه گرفتاریهای بیشتر مثل بدتر شدن تکرر و اضطرار در بیماران شود.

بررسی کامل وضعیت مثانه بیمار بوسیله پزشک مجرب و همکاری بیمار مبتلا به ام اس میتواند کلید موفقیت در غلبه بر این مشکل باشد.

مدیریت مشکلات مثانه از طریق دارو درمانی

مدیریت مشکلات مثانه در ام اس مشتمل بر دو مفهوم کلیدی است : اول استفاده از سوند تمیز بطور مرتب برای تخلیه کامل ادرار. دوم دارو درمانی برای مثانه های بیش از حد فعال که قادر به نگهداری ادرار نبوده و اضرار و تکرر ادرار را موجب میشوند.


'داروی لوسمی در درمان ام اس موثر است'

پژوهشگران می گویند دارویی که برای معالجه لوسمی به کار می رود، می تواند سلاح نیرومندی برای مقابله با بیماری "ام اس" باشد.

با این حال آنها تاکید کردند که باید مطالعات بیشتری برای تایید این آثار لازم است.

معالجه ام اس است.

این صدمات مانع عملکرد درست عصب ها شده و به معلولیت های جسمی و ذهنی منجر می شود.

زنبور درمانی

زنبور درمانی نه تنها برای بیماران ms بلکه برای دیگر بیماری ها نیز تجویز می گردد.

این روش هنوز به اثبات نرسیده است، اما مدارکی وجود دارد که نشان می دهد این روش را می توان برای درمان بیماری ها به کار برد.

2- یوگا

یوگا باعث افزایش قدرت، انعطاف پذیری و تعادل بدن می گردد. یوگا برای بیماران ms خوب است، چرا که توانایی شخصی فرد را بالا می برد و نوسازی بدن را شروع می کند. علاوه برآن، یوگا باعث کاهش گرفتگی عضلانی، افزایش قدرت عضلانی و افزایش تعادل بدن می گردد.

3- ورزش

ورزش برای بهبود علائم و نشانه های این بیماری بسیار مهم است. با ورزش کردن، خستگی، عدم تحمل به گرما و دیگر علائم ناخوشایند از بین می روند. علاوه بر آن، ورزش باعث سلامتی روح و جسم می شود.

ورزش کردن برای کاهش مشکلات حرکتی، افزایش توان و استفامت، کاهش خستگی، کاهش گرفتگی عضلات، افزایش قدرت سیستم ایمنی، افزایش دریافت انرژی، افزایش سم زدایی، کاهش تورم و کاهش ضعف عضلات مفید است.

بسیار مهم است که شما برنامه ورزشی داشته باشید و با انجام دادن آن ورزش ها، اعتماد به نفس خود را افزایش دهید و مطمئن باشید که زندگی شما بهتر خواهد شد. برای اثبات این مسئله از همین امروز ورزش کردن را شروع کنید.


4- طب سوزنی

طب سوزنی یک درمان قدیمی برای درمان انواع بیماری ها می باشد.

توجه کنید که طب سوزنی ممکن است مشکلاتی را در سیستم ایمنی بدن ایجاد کند و از آنجا که ms یک بیماری خود ایمنی می باشد، ممکن است طب سوزنی علائم بیماری را بدتر کند، لذا توصیه شده قبل از طب سوزنی به متخصص اعصاب مراجعه کنید.

5- داشتن فعالیت مغزی

همانطور که می دانید، این بیماری بر روی مغز نیز اثر می گذارد. برای مقابله با علائم ناشی از این تاثیر، توصیه شده که فعالیت مغزی را بالا ببرید. برای این کار می توانید جدول حل کنید، خاطرات خود را مرور کنید، شعر یا جملات زیبا را حفظ کنید و هر کاری که باعث فعالیت مغز می شود را انجام دهید.


6- تغییر عادات زندگی برای کاهش استرس

در بسیاری از افراد مبتلا به ms، در حالت استرس علائم بیماری شدیدتر می شود. برخی تحقیقات حاکی از آن است که استرس خود می تواند بیماری ms را به وجود آورد. اما هنوز این امر ثابت نشده است.

بیماران مسائل زیادی را برای استرس داشتن بیان می کنند، از جمله:

مشخص نبودن بیماری ms، ظاهر شدن علائم ms، مسائل و مشکلات اجتماعی و احتیاج به کمک داشتن.

چگونه می توان از استرس خلاص شد؟

- هنگامی که استرس دارید، با دوستانتان حرف بزنید و بگویید چقدر برایتان مهم است که در کنار آنها هستید.

- غذا بپزید، بیرون بروید و قدم بزنید و با همسایگانتان صحبت کنید.

- از دیگران بدون هیچ خجالتی کمک بخواهید. این را بدانید که آنها نیز ممکن است احتیاج به کمک شما داشته باشند.

- نفس عمیق بکشید و ورود هوا را به ریه هایتان احساس کنید.

- یوگا، مدیتیشن و یا هر ورزشی که آرامتان می کند را انجام دهید.

- بعضی ها با شنیدن موزیک و یا گرفتن دوش آبگرم، آرام می شوند.

- برای راحت تر کردن کارهایتان برنامه ریزی کنید. یک فهرست از کارهایی را که باید در روز انجام دهید، تهیه کنید. در کنار هر کار، اگر خود قادر به انجام آن بودید نام خود را و یا اگر از کسی کمک می خواهید نام آن شخص را به همراه شماره تلفن او یادداشت کنید. فکر کنید که چه چیزهایی زندگی شما را تغییر می دهد؟ چه کسی می تواند به شما کمک کند؟ و ....

حال برنامه روز شما مشخص است و هیچگونه دلهره و اضطراب و استرسی نخواهید داشت

7-رژیم غذایی برای کاهش علائم بیماری

رژیم غذایی خاصی برای درمان این بیماری وجود ندارد. رژیم غذایی متعادل و متنوع، نقش اساسی را در کاهش علائم بیماری ms بازی می کند.

تمام افراد برای داشتن یک رژیم غذایی خوب و سالم، نیاز به افزایش مصرف میوه ها، سبزیجات، فیبر غذایی و کاهش مصرف چربی های اشباع دارند. این رژیم غذایی برای بیماران ms نیز مفید است.

افزایش مقدار مصرف اسیدهای چرب غیر اشباع ضروری (امگا 3 و امگا 6) برای این بیماران مفید است. این اسیدهای چرب از آن نظر ضروری هستند که بدن، آن ها را نمی تواند بسازد. این اسیدها برای حفظ سلامت سیستم ایمنی، مغز و سیستم عصبی بسیار مهم هستند.

ماهی، روغن ماهی و روغن های گیاهی مثل روغن سویا، روغن گردو، روغن آفتاب گردان و روغن ذرت دارای اسیدهای چرب ضروری هستند.

به نظر می رسد افرادی که مقدار ویتامین های b12 و d در بدنشان کم است و یا بیشتر چربی های اشباع مصرف می کنند، در معرض خطر ابتلا به بیماری ms قرار دارند.

ویتامین b12 در فراورده های حیوانی نظیر: گوشت، ماهی، لبنیات و تخم مرغ وجود دارد.

مهم ترین منبع ویتامین d، تابش مستقیم (نه از پشت شیشه) نور خورشید بر پوست بدن می باشد. از منابع غذایی این ویتامین می توان شیر، تخم مرغ، حبوبات، ماهی ساردین و اسفناج را نام برد.

برای کاهش اسیدهای چرب اشباع باید بیشتر ماهی، مرغ و میوه و سبزیجات را مصرف کنید و از مصرف گوشت های پرچرب، سوسیس و کالباس دوری کنید. لازم به ذکر است که ماهی های پرچرب مانند، سالمون از بهترین منابع چربی های غیراشباع مفید هستند. حتما در برنامه غذایی خود 5 عدد میوه و سبزی و غلات را هر روز قرار دهید.

از آنجایی که چربی ها برای حفظ سلامت بدن لازم هستند، متخصصان تغذیه توصیه می کنند که 30 درصد انرژی روزانه از طریق چربی ها تامین شود که از این 30 درصد فقط 7 درصد آن به چربی های اشباع اختصاص دارد.


در کل چربی های اشباع باید به مقدار خیلی کم مصرف شوند.
شایع‌ترین سن ابتلا به ام اس، حد فاصل 20 تا 40 سالگی بوده و شیوع بیماری در زنان دو تا سه برابر بیش از مردان است.
 میزان ابتلا به Ms را در سفیدپوستان بیشتر از سیاه پوستان در مناطق بسیار سردسیر و استوایی این بیماری دیده نمی‌شود.

 
comment نظرات ()
 
 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ٥:۱٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱٢/٢٧
 
بیماری ام اس شبیه سازی می شود

بیماری ام اس نوعی اختلال التهابی عودکننده در سیستم اعصاب مرکزی به شمار می رود که در نتیجه آن ، غلاف میلین ، ریشه های سرعصب و گاهی آکسون ها و سلول های عصبی نیز از بین می روند و دچار آسیب دیدگی می شوند.
در این بیماری ، خود سیستم دفاعی بدن سیستم های خودی را که شامل بافتهای چربی است ، از بین می برد و به این ترتیب تسریع و انتقال پیام عصبی به سیستم مغز و نخاع و بالطبع برگرداندن آنها به دلیل نابودی غلافها مختل می شود. گرچه عامل این بیماری شناخته شده نیست و در میان افراد 20 تا 40 ساله و بویژه در میان زنان بیشتر به چشم می خورد، اما تغذیه مناسب ، ورزش ، محیطی آرام و به دور از استرس و مصرف منظم داروها به مهار و متوقف کردن روند بیماری ، کمک شایانی می کند. بتازگی نیز محققان کشورمان به مدل سازی این بیماری پرداخته اند که می تواند گامی مهم در درمان این بیماری باشد.
مدل سازی در سیستم عصبی در این پروژه به مدل سازی آکسون ها یا به عبارتی دیگر، به مدل سازی مسیرهای هدایتی در سیستم عصبی انسان پرداختیم و از ویژگی های این مدل سازی می توان به جداسازی غلاف های میانی شکل پیچیده شده بر دور آکسون ها اشاره کرد، به این ترتیب با توجه به تفاوت کانال های پخش شده روی غلاف های میانی شکل و اثر تک تک کانال ها در سرعت انتقال پیام عصبی پس از توقف هدایتی که در این بیماری به وجود می آید و تمام علائم ناشی از این توقف هدایتی شبیه سازی شد. همچنین در این شبیه سازی ، فعالیت کانال ها و مکانیزم بیماری کاملا نشان داده شده است.
اولین گام در درمان ام اس در این شبیه سازی به نقش فضای بین آکسون ها توجه شده است.
از آنجایی که آکسون ها به صورت مجموعه ای هستند که در بیماری ام اس تنها بخشی از آنها آسیب می بیند، یعنی فقط قسمتی از مسیر هدایتی از بین می رود، توانستیم با استفاده از فضای میانی موجود بین آکسون ها هدایت آکسون های آسیب دیده را برگردانیم.
به این ترتیب این شبیه سازی می تواند به عنوان اولین گام در درمان این بیماری به شمار آید.
وراثت در بیمای ام اس تأثیر دارد

به علت اینکه ام اس از تأثیر چند ژن مختلف ناشی می شود، پیدا کردن یک وضعیت خاص ژنتیکی برای علت بروز بیماری کاری دشوار است.
دکتر آخوندی نسب، عضو کمیته علمی انجمن ام اس در گفتگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران افزود: خطر ابتلا به بیماری ام اس در خویشاوندان نسبی بیشتر از بقیه مردم است و هر چقدر این نسب خویشاوندی نزدیک تر باشد احتمال ابتلا هم بیشتر خواهد بود، گرچه خویشاوندی سببی با بیماران ام اس تأثیری در افزایش احتمال ابتلا به این بیماری وجود ندارد.
وی تصریح کرد: هر چند وجود اساس ژنتیکی برای بیماری ام اس شناخته شده است اما این به معنای ابتلای حتمی و صد در صد فرزندان والدین مبتلا به ام اس نیست، همچنین نباید گفت فرزندان والدینی که هر دو به بیماری ام اس مبتلا هستند، با خطر ابتلای بیشتری نسبت به بقیه رو به رو هستند زیرا این لزوماً به معنای ابتلای حتمی و صد در صد یک یا چند فرزند آنان نیست.
1
بیماری ام.اس یا اسکلروز چندگانه یک اختلال مادام‌العمر در سیستم ایمنی خودکار بدن است که می‌تواند منجر به فلج شدید شود.

اختلال سیستم ایمنی خودکار وضعیتی است که در آن بدن آنتی‌بادیهایی را تولید می‌کند که به بافت‌های خودش حمله می‌کنند.

در بدن افراد مبتلا به این بیماری آنتی‌بادیهایی تولید می‌شود که به ماده سفید مغز و نخاع حمله‌ور می‌شوند.

در بیماری ام.اس میلین یا پوشش رشته‌های عصبی در مغز و نخاع ملتهب می‌شود. این التهاب باعث آسیب میلین شده و سیگنال‌های عصبی نمی‌توانند در طول رشته‌های عصبی حرکت کنند.

علایم این بیماری متفاوت است و بستگی به این دارد که کدام بخش از اعصاب آسیب ببینند.

علایم اولیه این بیماری بسیار خفیف بوده و عبارتند از: سرگیجه و عدم تعادل، خستگی، ضعف دست و پا، التهاب اعصاب چشمی، بی حسی یا سوزش موضعی، درد شدید در ناحیه صورت، نقص در بینایی شامل تار شدن و یا دو بینی است.

با پیشرفت بیماری سایر علایم نیز بروز می‌کنند که از آن جمله می‌توان به مشکلات روده و مثانه، دردهای مزمن مانند درد کمر و ماهیچه‌ها، افسردگی، اسپاسم یا گرفتگی ماهیچه‌ها که ممکن است بسیار دردناک باشد، فلج، ناتوانی جنسی، صحبت کردن به طور نامفهوم، مشکل در بلع، مشکل در تفکر و عملکرد حافظه، از دست دادن بینایی و نابینایی کامل اشاره کرد.

در موارد خفیف بیماری ممکن است علایم به قدری ضعیف و ناچیز باشند که حتی نتوان وجود بیماری را تشخیص داد. وقتی بیماری پیشرفت کرده و شدت می‌یابد، فرد کاملا فلج می‌شود.

بیمار توانایی راه رفتن را از دست داده و حتی نمی‌تواند از خود مراقبت کند.

علت دقیق بروز این بیماری هنوز مشخص نیست.

4 فرضیه علمی اصلی درباره علت این بیماری وجود دارد؛

1- شرایط جوی در سراسر جهان: براساس این فرضیه به نظر می‌رسد که ابتلا به ام اس در میان ساکنان نواحی اطراف مدار چهلم نیم کره‌های شمالی و جنوبی کره زمین شایعتر است.

فردی که در یکی از این مناطق متولد شده و پیش از رسیدن به سن نوجوانی به منطقه دیگر منتقل می‌شود، تا حدودی در معرض ابتلا به این بیماری قرار می‌گیرند.

2- ژنتیک: ابتلای والدین یا یکی از نزدیکان به این بیماری خطر ابتلا به ام.اس را در فرد افزایش می‌دهد.

3- عامل ایمنی: به طور کلی این امر پذیرفته شده است که بیماری ام‌اس نوعی اختلال در سیستم ایمنی خودکار است.

4- عامل ویروسی: این احتمال وجود دارد که یک عامل ویروسی در بروز ام اس نقش داشته باشد.

برخی عصب‌شناسان معتقدند که ام اس به دلیل تولد یک فرد با نقص ژنتیکی بروز می‌کند، چرا که نمی‌تواند با یک عامل محیط زیستی سازگاری داشته باشد.

وقتی فرد مزبور با آن عامل تماس پیدا کند، سیستم خودکار ایمنی واکنش نشان داده و منجر به بروز بیماری می‌شود.

هنوز برای این بیماری هیچ راه مشخصی برای پیشگیری شناخته نشده است. در مورد تشخیص بیماری نیز لازم به ذکر است که در حال حاضر هیچ آزمایش خاصی به این منظور وجود ندارد و معمولا از طریق مراجعه به سابقه پزشکی و آزمایشات فیزیکی فرد مورد آزمایش قرار می‌گیرد.

تصاویر Mri معمولا می‌تواند آسیب میلین در بافت مغز را نشان دهد، اما در برخی افراد مبتلا به این بیماری این تصاویر کاملا طبیعی هستند و هیچ مشکل یا نارسایی را نشان نمی‌دهند. یکی دیگر از روشهای تشخیص بیماری آزمایش مایع مغزی نخاعی است.

در درازمدت میزان فلج و از کار افتادگی اعضا افزایش پیدا می‌کند. مرگ افراد مبتلا به این بیماری عموما در اثر پیچیدگی‌ها و شرایط سخت ناشی از فلج آنهاست.

از شایعترین عوامل مرگ این بیماران می‌توان به بروز زخم‌های بستری و در نتیجه بروز عفونت، ذات‌الریه، آمبولی ریوی، گرفتگی رگ‌های تغذیه کننده ریه‌ها توسط لخته‌های خونی و خودکشی اشاره کرد.

بیماری ام اس مسری نیست و خطری برای اطرافیان بیمار ندارد، اما می‌تواند به طور ژنتیکی اعضای یک خانواده را تهدید کند.

عملکرد اصلی برای درمان بیماری وجود دارد. اولین مرحله توقف و یا کاهش حملات سیستم ایمنی به میلین رشته‌های اعصاب است.

مرحله دوم بهبود علائم بیماری و کمک به فرد برای بازگشتن به شرایط طبیعی تا حد امکان است.

سیستم ایمنی به کمک دارو درمان می‌شود.

سایر معالجات شامل مصرف داروهای ضدافسردگی برای بهبود حالت افسردگی و کاهش خطر خودکشی، مصرف دارو برای کنترل مثانه، مصرف دارو برای رفع گرفتگی‌های عضلانی و مصرف دارو برای بهبود دردهای عصبی است.

اثرات جانبی این داروها با توجه به نوع دارویی که مصرف می‌شود، متفاوت است. از مهمترین آنها خواب آلودگی، بهم خوردگی معده و واکنش‌های آلرژیک نسبت به داروها هستند.

از آنجا که این بیماری مادام العمر است، کنترل دایمی و معالجه همیشگی بیماری ضروری است.

پیشرفت بیماری در اثر مصرف دارو تا حدودی کندتر می‌شود.

همچنین معالجه علایم بیماری می‌تواند حالت فلج را کاهش دهد.
ام اس هنگامی در بدن آغاز می‌شود که گلبول‌های سفید که نقش دفاعی در بدن دارند به میلین که حفاظتی برای رشته‌های عصبی است و کمک می‌کند که پیام‌های الکتریکی با سرعتی چندین برابر منتقل شوند، بجای یک عامل بیگانه حمله می‌کنند و هر بار که این گلبول‌ها به رشته‌های اعصاب مربوط به یکی از اندام‌های بدن حمله کنند، آن اندام دچار مشکل می‌شود.


انواع ام اس
شاید بتوان گفت دو بیمار ام اس را نمی‌توان یافت که چگونگی شروع و ادامه بیماریشان شبیه هم باشد ولی در کل بیماری ام اس را می‌توان به چهار دسته‌ اصلی تقسیم کرد:
1. ام اس خوش‌خیم ( Benign MS ) که در این نوع فقط تعداد کمی حمله رخ می‌دهد که این حملات نیز معمولا با بهبودی کامل همراه است. این نوع ام‌اس در طی زمان بدتر نمی‌شود و معمولا موجب هیچ ناتوانی ماندگاری نخواهد شد.
2. نوع عود کننده و فروکش یابنده ( Relapsihg Remitting MS ) که اکثر مبتلایان بیماریشان را با همین نوع آغاز می‌کنند و به این صورت است که در آنها هر حمله بیماری، یک دوره آرام در پی دارد که بیماران در این مدت مشکلی ندارند، حمله‌ها نیز معمولا غیر قابل پیش‌بینی‌اند.
3. نوع پیشرونده ثانویه ( Secondary Progressive MS ) ، این دسته می‌توان ادامه نوع قبلی دانست یعنی پس از چندین سال حمله‌ و آرامش بیمار به حدی می‌رسد که بدون وجود دوره‌های واضحی از حمله با گذشت زمان ضعیف‌تر می‌شود.
4. نوع پیشرونده اولیه ( Primary Progressive ) در این نوع بیماری هرگز حالت‌های عود یا فروکش را ندارند و از همان حالت ممکن است هر زمانی متوقف شود یا همچنان بدتر شود.
علائم و مشکلات شایع در ام اس
تظاهرات و سیر بیماری ام اس از شخصی به شخص دیگر متفاوت است. چشم‌ها نیز معمولا اولین و شایع‌ترین عضو درگیر هستند، قدرت بینایی نیز معمولا در اشخاصی که درگیری چشمی داشته‌اند تا حدی کاهش می‌یابد. اندام‌های دست و پا نیز ممکن است دچار مشکلات حسی و حرکتی شوند مثل احساس کرختی، به خواب رفتگی یا سوزن سوزن شدن، اشکال در راه رفتن و حرکات اداری دیگر را می‌توان نام برد. گوش‌ها گاهی دچار مشکلاتی نظیر وزوز یا کاهش شنوایی می‌شوند. احساس نیاز مکرر به دفع ادرار، بند آمدن و احتباس ادرار، بی‌اختیاری در دفع ادرار و بالاخره کاهش میل و توانایی جنسی از مشکلاتی هستند که در دستگاه ادراری - تناسلی بیماران به وجود می‌آیند. از دست دادن تعادل هنگام راه رفتن خصوصا در تاریکی ممکن است به خاطر درگیری مخچه باشد به جزء این موارد می‌توان به مشکلاتی نظیر تمرکز حواس و گاهی بی‌حواسی، اضطراب، افسردگی، احساس درد در ماهیچه‌ها، اشکال در سخن گفتن، اشکال در اجابت مزاج اشاره کرد.
گروهی از عوامل می‌توانند زمینه ساز ایجاد مشکلات جدید باشند که از آنها می‌توان به گرما و رطوبت، وزرش‌هایی که حرارت بدن را بالا می‌برند، تب و مهمتر از همه اینها فشار روحی و عصبی که استرس روانی می‌گویند.
ام اس و فیزیوتراپی
یکی از مشکلات اصلی ما، ضعف و محدودیت در حرکت است که از طرفی به علت درگیری قسمت‌های حرکتی در مغز و نخاع و از طرف دیگر به علت کم حرکت شدن خود بیماران که به یکی از این عوامل مربوط می‌شود؛ افسردگی و بی‌حوصلگی، ترس از افتادن و کم بودن تحرک دارای عوارضی مانند کوتاه و ضعیف‌تر شدن عضلات ، زخم بستر، یبوست و ... تفاوت بیماران ام اس با افرادی که بعد از شکستگی و باز کردن گچ نیازمند به فیزیوتراپی هستند، در این است که فیزیوتراپی بیماران ام اس ، برای مدت نامحدودی صورت می‌گیرد. منظور ما از انجام حرکات فیزیوتراپی رسیدن به وضعیت بهتر جسمی و روحی است.
چه بخوریم؟
معمولا زمانی که فرد بیمار شد بعد از این که به دنبال دارو و درمان رفت به فکر می‌افتد که چه مواد غذایی استفاده کند و از چه غذاهایی پرهیز کند. تاکنون هیچ رابطه مشخص بین مواد غذایی و ام اس پیدا نشده است، حالا که می‌دانیم بوسیله رژیم غذایی نمی‌توان ام اس را درمان کرد ولی با یک برنامه‌ریزی خوب غذایی می‌توانیم از یکسری عوارض بیماری جلوگیری کنیم. به عنوان مثال استفاده کافی از میوه‌ها و سبزیجات علاوه بر تامین درصد بالایی از ویتامین‌های ضروری می‌تواند به بهتر کار کردن دستگاه گوارش و جلوگیری از یبوست کمک بسزایی کند. ما می‌توانیم آزادانه غذاهای متنوعی مصرف کنیم و یا از هر برنامه غذایی که می‌پسندیم پیروی کنیم به شرطی که حاوی مواد اصلی و ضروری بدن باشد. این مواد شامل پروتیئن‌ها، هیدرات‌های کربن (نشاسته و قند)، چربی‌ها، ویتامین‌ها و املاح می‌باشد. طبق جدول پیشنهادی انجمن ام اس آمریکا برای یک رژیم غذایی متعادل، بهتر است بخش اصلی غذا از هیدراتهای کربن و سپس میوه‌ها و سبزیجات، گوشت و سرانجام کمترین سهم آن از چربی‌ها باشد.
روش‌های درمانی دیگر می‌توان به تاثیر خوب بعضی از این روش‌ها دقیقا اثبات شده است مانند کاردرمانی، فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و ماساژ . اما روش‌هایی دیگری هم هست که بیماران نتایج خوبی از آن گرفته‌اند، مثل مدیتیشن ، یوگا، هومیوپاتی، انرژی درمانی و ....
چه کسانی ام اس می‌گیرند؟
هنوز چگونگی شروع ام اس دقیقا مشخص نشده است ولی امروزه دریافته‌اند که مثلا شیوع این بیماری در مناطق مختلف دنیا با هم متفاوت است. به عنوان مثال در کشورهای شمال اروپا و آمریکا و افرادی نیز که پوست، مو و چشم روشن دارند شیوع آن بیشتر دیده می‌شود ولی در سیاه ‌پوستان و ژاپنی‌ها کمیاب است. همچنین ام اس در خانم‌ها بیشتر از آقایان دیده می‌شود و شروع آن معمولا در سنین 20 تا 40 سالگی است.
در مورد اثر مهاجرت به ابتلاء به ام اس دیده شده در افرادی که قبل از 15 سالگی به سرزمین دیگری مهاجرت کرده‌اند میزان شیوع بیماری مانند میزان شیوع آن در مردم سرزمین جدید است. این بیماری بیشتر در کسانی بروز می‌کند که شخصیت خاصی دارند چنین افرادی معمولا مسئولیت پذیر ولی حساس هستندکه هنگام بروز ناملایمات خیلی خودخوری می‌کنند.

 
comment نظرات ()
 
 
 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ٥:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱٢/٢٧
 

بیماری MS چیست ؟
بیماری MS یک بیماری دستگاه عصبی مرکزی بوده و در این بیماری پوشش محافظ اعصابی که در داخل و اطراف مغز نخاع قرار دارند تخریب می شود که این خود باعث ایجاد طیف گسترده ای از علائم مثل از دست دادن کنترل عضلات هماهنگی بین آنها تا اختلالات بینائی می شود.
این بیماری در زنان شایعتر از مردان بوده و همچنین در نقاطی از دنیا مثل اروپای شمالی، آمریکا و کانادا نیز از شیوع بالاتری برخوردار است. همچنین افرادی که در خانواده خود بیمار مبتلا به MS را دارند، ریسک بالاتری برای ابتلا به این بیماری را نسبت به سایر افراد جامعه دارند.
● علت بروز این بیماری چیست ؟
تاکنون دلیل پیدایش این بیماری مشخص نشده است ولی بنظر می رسد که بروز این بیماری ارتباطی با پاسخهای خود ایمنی داشته باشد. چیزهائی مثل یک ویروس ممکن است باعث تحریک سیستم ایمنی شده و بدن را وادار به تولید پادتنهائی کند که به اشتباه به عناصر خودی بدن حمله میکنند، در بیماری MS این پادتنها به میلین ( Myelin ) که پوشش اعصاب می باشد حمله کرده و آنها را نابود می کنند.
میلین باعث می شود که پیامهای عصبی به سرعت در طول عصب منتقل شود. حال اگر این ماده تخریب شود بر روی عصب نقاطی بدون میلین بنام پلاک بوجود می آید و با گسترش این پلاکها انتقال پیام عصبی در طول عصب کند شده و یا با مشکل مواجه می شود که خود باعث بروز علائم بیماری MS می شود.
البته علاوه بر ویروس ، محققان معتقدند که پاسخهای خود ایمنی ( یعنی عملکرد دستگاه ایمنی علیه میزبان و نه یک عامل خارجی ) می تواند در اثر عوامل محیطی و یا ژنتیکی نیز اتفاق بیفتد.
● علائم بیماری MS چیست ؟
بیشتر بیماران در سنین ۴۰-۲۰ سال متوجه علائم بیماری MS می شوند. نوع این علائم و چگونگی پیشرفت آنها نیز بستگی به محل پلاکها در دستگاه عصبی مرکزی بیمار دارد. آسیب میلین مربوط به اعصابی که پیام عصبی را به ماهیچه ها می برند باعث ایجاد علائم حرکتی می شود ولی درگیری اعصابی که باعث انتقال حس می شوند سبب اختلال حواس مربوطه می شود. علائم معمولاً با خستگی غیر قابل توضیح و گنگ شروع می شود و بدنبال آن ضعف کلی بدن ایجاد می شود.
البته این ضعف ممکن است فقط در یک پا و یا یک دست رخ دهد. بعضی از بیماران دچار تاری دید و یا دیددوگانه ( دود بینی ) می شوند. همچنین علائمی مثل کرختی و سوزن سوزن شدن صورت، دستها و پاها، بدن، اختلال تعادل ، لرز گیجی، اختلال در بلع و یا اختلال در صحبت کردن، از بین رفتن کنترل مثانه هم در بیماری MS مشاهده می شود.
بیماران زیادی که مبتلا به MS می باشند، دچار درد مزمن هم هستند و گروه کمی از این بیماران دردهای حاد را نیز تجربه می کنند که این دردهای حاد، ناگهانی و شدید بوده و اغلب در صورت و یا ناحیه کمر ایجاد می شوند.
روند بیماری MS کلاً غیر قابل پیش بینی است. این بیماری دارای مرحله علامتدار و فعال و مرحله نهفته می باشد. بعضی از بیماران پس از مرحله علامتدار و فعال بیماری وارد یک مرحله نهفته طولانی می شوند که در آن علائم بسیار خفیف می باشد.
ولی بعضی دیگر با وارد شدن در هر مرحله فعال، طول مدت مرحله نهفته آنها کوتاهتر و کوتاهتر می شود و یا کلاً وارد مرحله نهفته نمی شوند. این بیماران که فاز نهفته کوتاهی دارند به احتمال بیشتری دچار ناتوانی های دائمی مثل فلج
می شوند. گرما و استرس هم می توانند باعث بدتر شدن علائم بیماری شوند. بسیاری از بیماران مبتلا به MS، افسرده هم می شوند گرچه محققان مطمئن نیستند که آیا افسردگی از علائم این بیماری است و یا فقط پاسخی به یک بیماری مزمن به شمار می رود. بیماری MS بطور کلی تأثیری بر روی طول عمر بیمار ندارد.
● چگونه این بیماری تشخیص داده می شود ؟
پزشکان موقعی به MS مشکوک می شوند که بیمار نسبتاً جوان با علائم حرکتی و یا حسی که مرتباً حالت فعال و سپس خفته بخود می گیرد مواجه شوند. پزشکان مانند هر بیماری دیگری باید یک تاریخچه پزشکی دقیق را در کنار معاینه فیزیکی فرد قرار داده تا بتوانند به تشخیص MS نزدیک شوند. البته برای رسیدن به یک تشخیص قطعی باید مجموعه ای از تستها را برای کنار گذاشتن سایر بیماریهای مشابه انجام داد.
بهترین وسیله برای نشان دادن نقاطی از دستگاه عصبی مرکزی ( مغز و نخاع ) که میلین در آنها از بین رفته است و پلاک ایجاد شده MRI می باشد.
پزشک همچنین ممکن است « آزمایشات پتانسیل برانگیخته » را که می توان روی اعصاب و حواس مختلف مثل بینائی، شنوایی ، ... انجام داد، درخواست کنند. در این آزمایشات این اعصاب تحریک شده و سرعت انتقال پیام الکتریکی در آنها اندازه گیری می شود.
بیماران مبتلا به MS پاسخ کندتر و آهسته تری نسبت به تحریک اعصاب از خود نشان می دهند. پزشک همچنین ممکن است آزمایش بررسی مایع مغزی- نخاعی ( که از طریق کمر این مایع گرفته می شود و بر روی آن آزمایشاتی انجام می گیرد ) را درخواست نماید. مایع مغزی – نخاعی در افراد مبتلا به MS حاوی سطوح بالای پروتئین و WBC سفید بالاتر از حد معمول می باشد.
● درمان بیماری MS چیست ؟
هنوز درمان قطعی برای MS پیدا نشده است. امروزه ترکیب درمان داروئی و درمان فیزیکی برای کاهش علائم و یا حتی به مرحله نهفته بردن بیماری توصیه می شود. درمان بیماری MS توسط یک تیم شامل متخصص مغز و اعصاب و متخصص درمان فیزیکی انجام می گیرد. استفاده از داروهای استروئیدی مثل متیل پردنیزون و پردنیزون برای تخفیف علائم بیماری مفید می باشند البته اگر در یک دوره کوتاه مدت مصرف شوند.
استروئیدها همچنین می توانند به بهبود اشکالات بینائی در این بیماران کمک کنند. سایر داروها مثل « بتا اینترفرون » و « گلاتیامر » هم می توانند تعداد حمله های حاد بیماری را کاهش دهند. داروهای اخیر که تزریقی هستند باعث جلوگیری از حمله سیستم ایمنی به پوشش اعصاب میلین می شوند. سایر داروها هم ممکن است برای رفع علائم همراه بیماری مثل افسردگی، مشکلات ادراری و یا اسپاسم عضلات مورد استفاده قرار گیرند. اسپاسم عضلات بخوبی به تزریق « سم بوتولینوم » پاسخ می دهد که با رفع اسپاسم، درد ناشی از آن نیز بر طرف می شود.
بیماران با مشکلات شدید مثانه ممکن است برای تخلیه ادرار خود به نصب لوله ادارای نیاز پیدا کنند. درمانهای فیزیکی و شغلی نیز به بیمار کمک می کندکه محدوده حرکات خود، قدرت عضلات و انعطاف پذیری آنها را حفظ کنند و همچنین تکنینهائی را برای جبران اختلال هماهنگی بین حرکات در تعادل را بیاموزند تا بتواند علیرغم ناتوانائی هائی که دچار آن شده اند، کارکرد خود را حفظ کرده و به شغل خود ادامه دهند. برای رفع خستگی نیز علاوه بر بعضی از داروها، تنظیم روش زندگی خود برای قرار دادن دوره های مکرری از زمان جهت استراحت و تجدید قوا می تواند مفید باشد.
● نکاتی در مورد مراقبت بیمار مبتلا MS از خود
هنوز محققان راهی را که بتوان از ابتلا به MS جلوگیری کرد، پیدا نکرده اند. اگر فردی تشخیص MS روی او گذاشته شد، در قدم اول و مهمترین مورد حمایت خوب خانواده، دوستان و اعضای تیم درمانی از وی می باشد تا او خود را تنها احساس نکند.
البته نکاتی را هم خود بیمار مبتلا به MS باید رعایت کند از جمله استفاده از یک روش صحیح و سالم برای زندگی، مصرف منظم داروهای تجویز شده، برنامه منظم برای فعالیت فیزیکی و ورزش، داشتن استراحت به میزان کافی که می تواند فرد را به وضعیت بهتری از سلامت رهنمون شود. همچنین کاهش سطوح استرس فرد بیمار می تواند در کاهش علائم او مؤثر باشد.
همچنین اجتناب از فعالیت زیاد در محیطهای بیرون خصوصاً در هوای زیاد گرم که می تواند باعث تشدید بیماری شود، لازم است. حمام سونا، وان حاوی آب خیلی گرم، دوش با آب گرم گرفتن همگی می توانند باعث بدتر شدن علائم شوند که پرهیز از آنها مفید بنظر می رسد.


 
comment نظرات ()